Cyclon tropic

De Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar a: navigation, cercar
Cyclon tropic
subclasse de: Disastro natural, low pressure area[*], vortex[*]
Hurricane Isabel 18 sept 2003 1555Z.jpg


Commons: Tropical cyclones

Un cyclon tropic es un rapidemente rotatante systema tempestic characterisate per un centro de pression basse, ventos forte, e un arrangiamento spiral de tempestas de tonitra que produce forte pluvia. Dependente sur location e fortia, un cyclon tropic es appellate nomines tal como hurican, typhon, tempesta tropic, tempesta cyclonic, depression tropic, o, simplemente, cyclon.

Cyclones tropic typicamente forma supra corpores grande de aqua calide o quasi-calide. Illos deriva lor energia a causa del evaporation de aqua ab le superficie oceanic, qual ultimemente recondensava a in nubes e pluvia quando aer humide se leva e frigida a saturation. Iste fonte energic differe ab que de tempestas cyclonic del medie-latitudes, tal como nor'easteres e tempestas ventic Europee, que es date energia primemente per contrastos horizontal de temperatura. Le forte ventos rotante del cyclon tropic es un resulto del conservation de momento angular causate per le rotation del Terra como aer flue verso le interior al axe de rotation. Assi, illos forma rarmente intra 5° del equator. Cyclones tropic es typicamente inter 100 e 4000 km in diametro.

Tropic refere al origine geographic de istes systemas, que forma quasi exclusivemente supra mares tropic. Cyclon refere a lor natura cyclonic, con vento sufflar in senso antihorologic in le Hemisphera del Nord e in senso horologic in le Hemisphera del Sud. Le direction opposite de circulation es a causa del effecto Coriolis.

Preter ventos e pluvia forte, cyclones tropic pote generar undas alte, affluxo tempestic damnificante, e tornados. Illos typicamente debilita rapidemente supra terra ubi illos es isolate de lor principal fonte energic. Pro iste ration, regiones litoral es particulamente vulnerabile a damnas ab un cyclon tropic in comparation al regiones interior. Pluvias forte, tamen, pote causar inundationes significante verso le interior, e affluxos tempestic pote producer extensive inundar litoral usque a 40 km ab le costa. Ben que lor effectos sur human populationes es sovente devastante, cyclones tropic pote relevar siccates. Illos anque porta energia caloric foras del tropicos e transporta lo verso latitudes temperate, que pote moderar climate regional e global.

Structura physic[modificar | modificar fonte]

Typhon Nabi como vidite ab le Station Spatial International, Septembre 3, 2005.

Cyclones tropic es areas de relativemente pression basse in le troposphera, con le plus grande pression perturbationes occurer al altitudes basse proxime le superficie. Sur Terra, le pressiones (recorded) al centros de cyclones tropic es intra le plus basse ancora observate a nivello del mar. [1] Le partes juxta le centro de cyclones tropic es plus calide que le ambiente a omne elevationes, assi illos es characterisate como systemas de "centro calide".[2]

Campo ventic[modificar | modificar fonte]

Le quasi-superficial campo ventic de un cyclon tropic es characterisate per aer rotar rapidemente circa un centro de circulation dum anque fluer radialmente verso le interior. Al bordo exterior del tempesta, aer pote esser quasi calme; totevia, a causa del rotation del Terra, le aer ha non-zero absolute momento angular. Como aer flue radialmente verso le interior, illo comenicia de rotar cyclonicamente (in senso antihorologic in le Hemisphera del Nord, e in senso horologic in le Hemisphera del Sud) pro conservar momento angular. A un radio interior, aer comencia de elevar al alto del troposphera. Iste radio es typicamente coincidente con le radio interior del oculamuro, e ha le plus forte ventos quasi-superficial del tempesta; consequentemente, illo es appellate le radio de vento maxime.

Oculo e centro[modificar | modificar fonte]

Diagramma de un cyclon tropic in le Hemisphera del Nord

Al centro de un cyclon tropic matur, aer clina in loco de levar. Pro un tempesta forte sufficientemente, aer pote clinar supra un strato profune satis de suppresser formation de nubes, assi causar un clar "oculo". Tempore in le oculo de tempesta es normalmente calme e vacue de nubes, ben que le mar pote esser violente extrememente.[3]

Intensitate[modificar | modificar fonte]

Intensitate es definite como le rapiditate maxime de vento del tempesta.

Dimension[modificar | modificar fonte]

Sur Terra, cyclones tropic ha un grande extente de dimensiones, de 100–2000 km como mesurate per le radio de vento evanescente. Illos es le plus grande, mediemente, in le Oceano Pacific del nord-west e le minus grande in le Oceano Pacific del est. Si le radio de isobar le plus externe es minus que duo grados de latitude (222 km), alora le cyclon es "multo parve". Un radio de 3–6 grados de latitude (333–670 km) es considerate "dimensional medie". "Multo grande" cyclones tropic ha un radio de plus grande que 8 grados (888 km). Observationes indica que grandor es solmente debilemente correlate al parametros tal que intensitate tempestic (rapiditate ventic maxime), radio de vento maxime, latitude, e intensitate potential maxime.[4]

Physica e energetica[modificar | modificar fonte]

Cyclones tropic exhibi un circulation invertente ubi aer influe a nivellos basse proxime le superficie, leva in nubes tonitral, e exflue a nivellos alte proxime le tropopausa.[5]

Le tridimensional campo ventic in a cyclon tropic pote esser separate a in duo componentes: un "circulation primari" e un "circulation secundari". Le circulation primari es le parte rotational del flux; illo es purmente circular. Le circulation secondari es le parte invertente (in-a alte-ex-a basse) del flux; illo es in le directiones radial e vertical. Le circulation primari ha le ventos le plus forte e es responsibile pro le majoritate del damnas un tempesta causa, dum le circulation secundari es plus lente ma governa le energetica del tempesta.

Circulation secundari: un motor caloric de Carnot[modificar | modificar fonte]

Le principal fonte energic de un cyclon tropic es le evaporation de aqua ab le superficie del oceano, que ultimemente recondensava a in nubes e pluvia quando le aer humide calide leva e frigida a saturation. Le energetica del systema pote esser idealisate como un atmospheric motor caloric de Carnot.

Circulation primari: le ventos rotante[modificar | modificar fonte]

Le primari flux rotante in un cyclon tropic resulta del conservation de momento angular per le circulation secondari. Absolute momento angular sur un planeta rotante es date per

ubi es le parametro Coriolis, es le rapiditate ventic azimuthal (que es, rotante), e es le radio al axe de rotation.

Formation[modificar | modificar fonte]

Mappa del tracias cumulative de omne cyclones tropic durante le periodo 1985–2005.

Globalmente, activitate de cyclones tropic culmina in le fin del estate, quando the differentia inter temperaturas del aer e temperaturas del superficie marin es le plus grande. Tamen, cata bassino ha su particular patrones saisonal. Sur un scala mundial, Maio es le mense le minus active, e Septembre es le plus active. Novembre es le sol mense in le qual tote le bassinos de cyclones tropic es active. [6]

Effectos[modificar | modificar fonte]

Cyclones tropic supra le mar causa grande undas, pluvia forte, inundation, e ventos alte, disrumper international imbarcamento e aliquando causar naufragios.[7] Cyclones tropic agita le aqua, relinquer un sulco frigide, que causa le region de esser minus favorabile pro cyclones tropic subsequente. Sur terra, ventos forte pote damnafica o destrue vehiculos, edificios, pontes, e altere structuras, transformar fragmentos a in mortifere volante projectiles. Le affluxo tempestic, o le levation del nivello del mar causate per le cyclon, es typicamente le plus mal effecto de abbordante cyclones tropic, historicamente resultar in 90% de mortes in cyclones tropic.[8] Le rotation large de un abbordante cyclon tropic, e le cisorio ventic vertical a su peripheria, genera tornados. Tornados anque pote generate como un resulto de mesovortices in le oculamuro, que persiste a abbordo.[9]

Notabile cyclones tropic[modificar | modificar fonte]

Cyclones tropic que causa extreme destruction es rar, ben que quando illos occure, illos pote causar immense damna o milles de fatalitates. Le 1970 cyclon Bhola era le plus mortifere cyclon tropic notate, occider plus que 300.000 gentes[10] e possibilemente tante como 1 million[11] postea colpar le populate densemente Delta del Ganges in Bangladesh sur Novembre 13, 1970. Su potente affluxo tempestic era responsibile pro le grande numero de mortes.[10] Le bassino cyclonic de Oceano Indian del nord ha historicamente essite le plus mortifere bassino.[8][12] In altere partes, Typhon Nina occideva quasi 100.000 in China in 1975 a causa de un inundation 100-annal que causava 62 barrages, includer le Barrage Banqiao, de faller.[13] Le Grande Hurican de 1780 era le plus mortifere hurican del Atlantic del Nord notate, occider circa 22.000 gentes in le Antillas Minor.[14] Un cyclon tropic non necessita de esser forte specialmente pro causar damnas memorabile, si le mortes resulta de indundationes pluvial o caditas de fango. Tempesta Tropic Thelma in Novembre 1991 occideva milles in le Philippinas,[15] e in 1982, le innominate depression tropic que eventualmente deveniva Hurican Paul occideva circa 1000 gentes in America Central.[16]

Hurican Katrina es estimate como le plus costose cyclon tropica del mundo,[17] causar $81,2 milliardos in damnas a proprietate (2008 USD)[18] con damna total estimates plus que $100 milliardos (2005 USD).[17] Katrina occideva al minus 1.836 gentes postea colpar Louisiana e Mississippi como un hurican major in Augusto 2005.[18] Hurican Sandy es le secunde plus costose cyclon tropic in le historia del S.U.A., con damnas de $68 milliardos (2012 USD), e con damna costos a $37,5 milliardos (2012 USD), Hurican Ike es le tertie plus costose hurican in le S.U. Ma le Hurican de Galveston de 1900 era le plus mortifere disastro natural del Statos Unite, occider un estimate 6.000 a 12.000 gentes in Galveston (Texas).[19] Hurican Mitch causava plus que 10.000 fatalitates in America Latin.

Vide etiam[modificar | modificar fonte]

Referentias[modificar | modificar fonte]

  1. Symonds, Steve (November 17, 2003). "Highs and Lows", Wild Weather, Australian Broadcasting Corporation. Recuperate le March 23, 2007. Archived from the original on October 11, 2007. 
  2. Frequently Asked Questions: What is an extra-tropical cyclone?. National Oceanic and Atmospheric Administration. Recuperate le March 23, 2007.
  3. National Weather Service (October 19, 2005). Tropical Cyclone Structure. JetStream — An Online School for Weather. National Oceanic & Atmospheric Administration. Recuperate le May 7, 2009.
  4. Merrill, Robert T (1984). "A comparison of Large and Small Tropical cyclones". Monthly Weather Review 112 (7): 1408. American Meteorological Society. doi:10.1175/1520-0493(1984)112<1408:ACOLAS>2.0.CO;2. Bibcode1984MWRv..112.1408M. 
  5. Emanuel, Kerry (February 8, 2006). Anthropogenic Effects on Tropical Cyclone Activity.. Massachusetts Institute of Technology. Recuperate le May 7, 2009.
  6. Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory, Hurricane Research Division. Frequently Asked Questions: When is hurricane season?. National Oceanic and Atmospheric Administration. Recuperate le July 25, 2006.
  7. Roth, David and Cobb, Hugh (2001). Eighteenth Century Virginia Hurricanes. NOAA. Recuperate le February 24, 2007.
  8. 8,0 8,1 Patrono:Cite doi
  9. Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory, Hurricane Research Division. Frequently Asked Questions: Are TC tornadoes weaker than midlatitude tornadoes?. National Oceanic and Atmospheric Administration. Recuperate le July 25, 2006.
  10. 10,0 10,1 Landsea, Chris (1993). Which tropical cyclones have caused the most deaths and most damage?. Hurricane Research Division. Recuperate le February 23, 2007.
  11. Lawson, A. (November 2, 1999). "South Asia: A history of destruction", BBC. Recuperate le February 23, 2007. 
  12. Patrono:Cite doi
  13. Anderson-Berry, Linda J. Fifth International Workshop on Tropycal Cyclones: Topic 5.1: Societal Impacts of Tropical Cyclones.. Retrieved February 26, 2008.
  14. National Hurricane Center (April 22, 1997). The Deadliest Atlantic Tropical Cyclones, 1492–1996. National Oceanic and Atmospheric Administration. Recuperate le March 31, 2006.
  15. Joint Typhoon Warning Center. Typhoon Thelma (27W) (PDF). 1991 Annual Tropical Cyclone Report. Recuperate le March 31, 2006.
  16. Patrono:Cite doi
  17. 17,0 17,1 Hurricane Damages Sour to New Levels. Earth Policy Institute (2006). Recuperate le February 23, 2007.
  18. 18,0 18,1 Knabb, Richard D., Rhome, Jamie R. and Brown, Daniel P. (December 20, 2005). Tropical Cyclone Report: Hurricane Katrina: 23–30 August 2005 (PDF). National Hurricane Center. Recuperate le May 30, 2006.
  19. National Hurricane Center. Galveston Hurricane 1900.. Retrieved February 24, 2008.
Nota