Historia de esperanto
(traduction de 1889 per Geoghegan).
Esperanto es un lingua international auxiliar globalmente agglutinante, usate como lingua vehicular per personas de al minus 120 paises trans le mundo; alcun locutores nomina "Esperanto" le zona linguistic formate per le locos geographic ubicate per illes. Le Academia de Esperanto controla inter altere cosas le introduction de parolas derivate de inventiones o nove notiones.
In un brochure de circa 40 paginas publicate in 1887, le lingua que devenira esperanto appare per le prime vice sub le nomine de Lingvo Internacia ("Lingua international"). Su autor, L. L. Zamenhof, habeva le projecto de facilitar le communication inter personas de differente linguas in tote le mundo. In iste prime publication, post un labor assidue de plus que un decade, Zamenhof habeva usate le pseudonymo de Doktoro Esperanto ("Doctor qui spera") unde le nomine per le qual le lingua se popularisava postea.
Ab 1888, un jornal es editate, La Esperantisto - Le Esperantista -. Le Imperio Russe includeva le plus grande numero de parlatorios in iste periodo, nominate "periodo russe". Le appoio offerte per Tolstoi al lingua in 1894 ha un forte repercussion e le jornal es prohibite in Russia, ma renasce in Svedia con un nove titulo, Lingvo Internacia.
Post un periodo de vinti annos de evolutiones concernente principalmente un prime inricchimento del vocabulario, le bases del lingua esseva fixate per le Fundamento de Esperanto e votate unanimemente in le prime congresso in 1905. Le objectivo es, similemente a linguas traditional, stabilisar le bases del lingua que simultaneemente facilita su evolution general, mantene su coherentia e facilita su apprentissage.
Qualcun intellectuales, multo pauc sequite, ha elaborate durante le seculo 20 propositiones de reformas que ha resultate a vices in creation de altere linguas o schizzos, tal como Ido o Mondlango. Qualcun ideas ha essite reprise in Esperanto. Propositiones de un reforma super tal o qual puncto precise ha essite o es generalmente suggeste per un parte del locutores mesme, qui desira corriger lo que illes considera como imperfectiones del lingua o obstaculos al su diffusion. Iste diverse propositiones generalmente proveni de un sentimento de attachamento al lingua mesme.
Esperanto ha nunc devenite un lingua vive, dotate con un litteratura que devenirea inaccessible si reformas troppo importante se introducerea troppo rapide. Isto non es contradictori con le facto que, como le altere linguas vive que anque ha un nucleo stabil, le esperanto continua a evolver sub le impulso de su usatores.