Premio Nobel

De Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar a: navigation, cercar

In su testamento le donator del grande fortuna, Alfred Nobel, decideva que un fundation sia fundate e que le interesse (renta), de su moneta pro le invention del dynamite, sia dispensate como premios al personas que durante le anno previe habeva essite le plus utile pro le genere human. Le summa disponibile debe esser dividite in cinque partes equal pro iste dominios:

Dominio Elector
Premio Nobel pro Litteratura
Litteratura
Svenska Akademin Academia Svedese
Premio Nobel pro Physica
Physica
Kungl. Vetenskapsakademin Academia Regal de Scientias
Premio Nobel pro Chimia
Chimia
Kungl. Vetenskapsakademin Academia Regal de Scientias
Premio Nobel pro Physiologia o Medicina
Physiologia Medicina
Karolinska Institutet (le universitate medical de Stockholm)
Premio Nobel pro Labor Pacific
Labor pacific
Comitato Nobel de Stortinget (le parlamento norvegian)


In plus Sverige Riksbank (le Banca National de Svedia) ha fundate le Premio Nobel pro Economia al Memoria de Alfred Nobel. Iste premio es dispensate al mesme tempore como le alteres.


Developpamento del grandor del premio pro cata dominio
In multe paises le laureatos debe pagar imposto ma in alcun paises non, p.ex. in Svedia e Japon. In certe statos de SUA le imposto es usque a 50 %.

Anno SEK
1901 150 000
1910 140 000
1920 134 000
1930 173 000
1940 139 000
1950 164 000
1960 226 000
1970 400 000
1980 880 000
1990 4 000 000
2000 9 000 000
2006 10 000 000

Le summa que cata laurato recipe depende del numero de lauratos in su dominio.

Le Fundation Nobel[modificar | modificar fonte]

Le fundos del Fundation Nobel es iste anno (2006) 3 600 milliones coronas svedese (SEK). In le initio le summa esseva 31 milliones SEK. Al consideration del valor monetari isto significa un duplamento del valor real. Nobel stipulava que le fundation solmente debeva investir le moneta in obligationes del stato e altere documentos de valor con grande securitate. Isto resultava in mal developpamento del capital a causa de inflation ma desde 1953 on es permittite placiar tamben in actioneses lo que ha meliorate le crescentia del capital multo e ha permittite un crescentia correspondente del grandor del premios. Le Fundation Nobel ipse non decide concernente re le investimentos ma ha committite iste carga a societates financial in plure paises, e un grande parte del capital es investite in SUA. Le Premio pro Labor Pacific pote esser dispensate a organisationes ma le altere premios es personal. Al maximo pote tres personas divider le premio.

Le Festa Nobel[modificar | modificar fonte]

Le Fundation Nobel ha desde 1901 cata ano dispensate le premio al jorno del morte de Nobel, le 10 de decembre. Ille die es in le almanaches svedese appunctate como le Die de Nobel e un die quando on debe hissar le bandieras in Svedia.

Le premios es dispensate in Stockholms Konserthus (le Palatio de Concertos de Stockholm) e le rege svedese, Carl XVI Gustaf, presenta le premio que consiste de un medalia de oro e un cheque. In le vespere le Festa Nobel ha loco in Stockholm Stadshus (Le Domo Municipal de Stockholm). Circa 1400 personas sole participar. Cata laureato pote invitar usque a dece personas. Naturalmente multe altere personas participa, p.ex. le familia regal, membros del Fundation Nobel, ambassadores, politicos, scientistas etc., ma non omnes pote participar gratuitemente. Tamben un certe numero (circa 200) de studentes universitari pote participar Illes debe pagar, al presente, 750:-SEK. A causa del grande interesse on les elige per tiramento al sorte.


Vide etiam[modificar | modificar fonte]