Citadella

De Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar a: navigation, cercar
Porta de entrata del citadella de Jaca, in le Espania.

Citadella es le nomine que on da a alicun typo de fortalessa o fortification construite in puncto strategic de un citate, visante su protection o domination. Le citadella pote, a vices, incorporar partialmente o totalmente un castello existente in iste citate.[1]

Le parola "citadella" veni de civitas, un ex le parolas in latino pro "citate", e alicunes del prime exemplos historic indica que illos esseva construite originalmente pro proteger un guarnition o poter politic del proprie habitantes del citate que illo defendeva, projectate pro assecurar le fidelitate del citatanos que defendeva.

Un ex iste exemplos es Barcelona, ubi un grande citadella esseva construite in 1714 pro intimidar le catalanos contra alicun repetition del revoltas contra le governamento central espaniol occurriente in medio del seculo 17 e initio del seculo 18. In le seculo 19, quando le citate jam habeva se liberalisate politicamente bastante, le proprie populo de Barcelona causava le collapso del citadella e lo transformava in le principal parco del citate, le Parco del Citadella. Un altere exemplo resimilante es le Citadella in Budapest, in le Hungaria. Le Citadella de Quebec supervive, e es un major citadella ancora in uso official per militares in le America del Nord, post plus de duo centos annos de existentia.

Le citadellas le plus antique habeva essite construite per le civilisation del valle del Indo, ubi le citadella representava un autoritate centralisate.[2] Il ha alcun controversia, nonobstante, super le real proposito de iste citadellas; ben que illos possedeva muros, il non ha totevia certitude super le proposito defensive de iste muros, o se esseva simplemente un maniera de disviar aqua de inundations causate per le Indo.

In le Grecia antique le citadella, que era appellate acropole (litteralmente "citate alte", in greco), era un presentia eminente constante in le vita del populo del citate, serviente como refugio e fortalessa in situationes de periculo, magazin de mantenimentos militar e alimentari, sanctuario de determinate deos e palatio royal. In le Medievo le citadella era le ultime linea de defensa, frequentemente defendite mesme post que le citate jam habeva essite conquirite, e offereva albergamento al personas que habitava in le areas rural circa le citates.

Notas[modificar | modificar fonte]

  1. Toy, Sidney, Castles: Their Construction and History, Courier Dover, 1985, ISBN 0-486-24898-4.
  2. Thapar, B. K., Kalibangan: A Harappan Metropolis Beyond the Indus Valley, 1975, in Expedition, vol. 17, no. 2, pp. 19-32.