Wikipedia:Manual de stilo

De Wikipedia, le encyclopedia libere

Le manual de stilo de Wikipedia in interlingua es al momento in stato de discussion. Vide le discussion, da nove ideas e opiniones in le pagina temporari Discussion Wikipedia:Manual de stilo/Temp

Iste pagina ha le proposition currente del manual de stilo proponite in le pagina de discussion. On suppone que lo que es monstrate hic ha consenso del communitate.

Via curte: WP:MS

Contento 1 Titulos e sectiones 1.1 Regulas general 1.2 Sectiones 2 Introductiones 2.1 Etymologias 3 Orthographia 3.1 Usar formas verbal regular 3.2 Pronunciationes 3.3 Translitterationes 4 Formato 4.1 Texto italic e grasse 4.2 Parentheses e lineettas 4.2.1 Parentheses 4.2.2 Lineetas 4.3 Spatios dur 4.4 Virgulettas 4.5 Paragraphos 4.6 Listas 4.7 Formato wiki 4.8 Formulas mathematic 5 Numeros 5.1 Comma decimal e separator de miles 5.2 Unitates de mesura

[modificar] Titulos e sectiones

[modificar] Regulas general

Articulo principal: Wikipedia:Conventiones de nomenclatura

Rememora te que le nomines del articulos de Wikipedia essera optimisate pro lectores plus que pro editores, e pro un publico general plus que pro specialistas, sed rememora te de esser precise quando necessari.

• Un titulo essera generalmente un nomine o un nomine con complementos, per exemplo, Interlingua o Historia de interlingua, sed non Super le historia de interlingua ni Cognosce le historia de interlingua.
• Face le titulo le plus breve possibile, non plus de de dece parolas.
• Prefere nomines in singular, excepte in multiples (p.ex. Numeros arabic, Parentheses) e nomines proprie.
• Prefere formas pronominal de adjectivos e verbos (prefere Adoration in loco de Adorar).
• Usa nomines in interlingua, excepte in nomines proprie e quando le nomine sin traducer es le plus cognoscite (specialmente pro terminos informatic): prefere Derecto de autor a Copyright, Disco compacte a Compact Disc, Statos Unite de America a United States of America.
• Non traduce le nomines proprie, excepte quando le nomine traducite es le plus cognoscite: Usa Marie Curie, non Maria Curie; Albert Einstein non Alberto Einstein; excepte, per exemplo, Francisco de Assisi non Francesco d'Assisi; Henrico VIII e non Henry VIII.
• Traduce le titulos de obras (libros, picturas, musica, etc.) a interlingua, excepte quando le obra es plus cognoscite per su nomine original: prefere Romeo e Juliet, non Romeo and Juliet; Divin comedia, non Divina Commedia. Un exception es, per exemplo, La Marseillaise (hymno national de Francia). Redirige le nomine del obras in le lingua original al nomine in interlingua. (Aviso: il ha altere regulas pro mentionar obras in referentias e bibliographias).
• Evita facer questiones e exclamationes, excepte quando es parte del titulo de un obra o nomine proprie: prefere Historia de interlingua a Quando nasceva interlingua?
• Evita le parolas le e un al initio del titulo del articulo: Economia del Statos Unite (correcte), Le economia del Statos Unite (incorrecte).
• Evita usar characteres special (/ \ + | { } [ ] &), sed il es possibile usar punctos (.), commas (,), signos de interrogation (?) e de exclamation (!) quando necessari pro titulos de obras. (Vide etiam #Translitterationes)
• Prefere usar nomines complete in vice de acronymos e abbreviationes: usa Organisation del Nationes Unite, non ONU; Disco compacte, non CD. Nonobstante, quando le acronymo o abbreviation es le forma plus cognoscite, usa lo: NASA, laser.

[modificar] Sectiones

• Le nomine del sectiones deberea esser unic; si un pagina ha duo o plus sectiones con exactemente le mesme nomine, il poterea haber problemas technic.
• Rememora te de evitar pronomines: usa Vita, non Su vita; Operas, non Su operas (in un articulo super un persona).

[modificar] Introductiones

Quandocunque possibile, initia le articulo con un phrase cuje subjecto es le titulo del articulo. Le prime vice (e solmente le prime vice) que le titulo del articulo appare in le texto, on debe usar texto grasse (vide #Texto italic e grasse, infra), excepte si le articulo es solmente descriptive (per exemplo, Historia de interlingua). Quando necessari, usa un contexto in le prime phrase, p.ex., le articulo Velocitate deberea initiar: "In physica, le velocitate es un magnitude..." (Il es necessari dar un contexto pro comprender le definition).

[modificar] Etymologias

Prefere etymologias curte, in parentheses, al initio del articulo; sed secundo le contexto il es possibile que un articulo ha un section super le etymologia de un parola. Tote le etymologias debe haber referentias.

[modificar] Orthographia

In general, Wikipedia in interlingua observara le normas pro le correcte scriptura de interlingua del Union Mundial pro Interlingua. Usa le scriptura traditional.

[modificar] Usar formas verbal regular

Prefere le formas regular del verbos, excepte quando on pote usar le presente del verbos esser, haber e vader, isto es, le formas es, ha e va.

[modificar] Pronunciationes

Tote le indicationes de pronunciation de parolas in altere linguas debe esser scribite in le Alphabeto Phonetic International (IPA, per le acronymo in anglese). In le introductiones de articulos il non debe haber indicationes de pronunciationes de parolas in interlingua. Iste sorta de contento debe esser parte de Wiktionario.

[modificar] Translitterationes

Tote le parolas que non usa le alphabeto latin debe esser translitterate. Le nomines proprie que usa le alphabeto latin debe mantener le accentos original, per exemplo, François Petit, José Núñez. Pro le titulo de un articulo usa le nomine original, sed quando il non ha risco de ambiguitate, adde un redirection con le nomine sin accentos (p.ex., Jose Nunez deberea rediriger se a José Núñez).

[modificar] Formato

[modificar] Texto italic e grasse

• Usa texto italic pro dar emphase a parolas e partes de un phrase. Generalmente, quanto plus es le emphase, tanto minor es le effecto super le lector. Non usa texto grasse, ni majusculas, ni virgulettas pro iste fin.
• Usa italicos pro le titulos de obras de litteratura e arte, como libros, picturas, albumes e obras musical. Pro titulos de articulos, poemas, capitulos, cantos, melodias e altere obras breve usa virgulettas in vice de italicos. Il non es necessari usar italicos pro le major libros religiose (le Biblia, le Koran, etc.) e pro leges (p.ex., Constitution de Francia).
• Usa italicos pro mentionar parolas: "Galileo Galilei usava un methodo scientific pro studiar le acceleration del gravitate". Pro mentionar phrases, prefere usar virgulettas: "in le phrase 'illa ha venite hodie', hodie es un adverbio" ("illa ha venite hodie" es in virgulettas).
• Usa italicos — e non virgulettas — pro parolas non in interlingua: "Age bona fide", "...proveni del parola anglese comfort", "le musica rock and roll es...".
• Non usa texto italic pro citationes: in vice, usa virgulettas. (Vide plus indicationes in #Citationes e referentias.)
• Non usa italicos in le signos de punctuation si illo non es requirite pro le titulo de un obra o nomine proprie. Per exemplo, in le phrase "In interlingua, il ha tres terminationes pro conjugationes verbal: ar, er e ir", le puncto e le commas non es italic. In le phrase "Que pensa tu de illo?" (incorrecte), le signo de interrogation non deberea esser italic, proque le emphase solmente coperi le parola illo. Nonobstante, in le phrase "Le sito web Yahoo! initiava in..." on debe usar italicos pro le signo de exclamation, per esser parte de un nomine proprie.
• Non usa italicos pro unitates de mesura e formulas chimic: scribe 10 m (non 10 m), HCl (non HCl).
• Usa texto grasse pro le prime vice que le titulo de un articulo appare in le texto de iste. Si le titulo ha synonymos o acronymos, usa etiam texto grasse, solmente le prime vice, in le introduction del articulo.
• Non usa texto grasse pro le titulos del sectiones del articulo.
• Usa nulle formato pro texto scribite in altere alphabetos (per exemplo, le grec o le cyrillic).
• Nunquam sublinea un texto, proque isto poterea esser confundite con un ligamine.

[modificar] Parentheses e lineettas

[modificar] Parentheses

Usa parentheses ( ) pro:

• Exprimer datos secundari, como datas, nomines, o locos: "Le Revolution Francese (1789–1799) esseva un periodo de cambios politic e social in Francia", "Le mais (Zea mais) es un cereal domesticate in Mesoamerica", "Le observatorio de Ujjain (India) esseva dirigite durante le seculo 7 per Brahmagupta".
• Traductiones de parolas non in interlingua: "Un file (archivo de computator) es un bloco de information immagazinate in un supporto de memoria".
• Texto in altere alphabetos: "Athenas (greco: Αθήνα) es le capital de Grecia".
• Citationes (vide #Citationes e referentias, infra).

Usa parentheses quadrate [ ] pro:

• Clarificationes e modificationes a citationes: "Illa vadeva al [nove] schola" (in le citation original non appareva le parola nove), "Io es secur hodie [...] que nos vincera!" (ubi parte del citation esseva omittite), "'Nos voleva vader con te' [emphase addite]" (in le citation original, le parola vader non esseva italic).
• Usar parentheses intra parentheses: "Le autor de Don Quixote de La Mancha (Miguel de Cervantes [1547–1616], etiam autor de Novelas exemplar), nasceva in Alcalá de Henares (Espania)."
• Pronunciationes que usa le IPA: "Vienna (German: Wien [viːn]) le capital de Austria".

Evita facer troppo de clarificationes in un texto. Illos interrumpe le lectura, e il es melior usar ligamines interne que clarificationes. Per exemplo, in vice de "Le mechanica (branca del physica que studia le fortias) se divide in statica (que studia le corpores in reposo), ..." considera, secundo le contexto, "Le mechanica se divide in statica, dynamica e cinematica."

Evita usar duo adjunctos in parentheses, un post le altere. Per exemplo (incorrecte) "Mendeleev (1834–1907) (chimista russe) discoperiva le proprietates periodic del elementos chimic". Usa, in vice, "Mendeleev (1834–1907), chimista russe, discoperiva le proprietates periodic del elementos chimic" o etiam "Mendeleev (1834–1907) esseva un chimico russe. Ille discoperiva le proprietates periodic del elementos chimic".

[modificar] Lineetas

Evita usar parentheses pro ideas troppo longe. Utilisa, in vice, lineetas longe (—) e, melio, commas (,). Exemplo: "Ben que Columbo non esseva le prime in arrivar a America — ille esseva precedite per Leif Ericson e possibilemente alteres — su viages initiava le colonisation europee del continente". Pro inserer lineetas longe, usa le codice —.

Utilisa tractos de union (-) pro indicar conjunction inter duo parolas (seque le normas date per le UMI pro iste fin).

Usa lineetas medie (–) pro indicar separation inter duo parolas o objectos: per exemplo, usa lineetas medie in intervallos (2 de martio 1864 – 5 de maio 1930, periodo Martio–Decembre, 14–50%, 2–3) o substituer le parolas contra, e e verso (frontiera Statos Unite – Canada, debatto Kennedy–Nixon). Quando il es necessari haber un lineeta medie in le titulo de un articulo, il deberea esser create un redirection pro le mesme titulo usante tractos de union. Pro inserer lineetas medie, usa le codice –.

[modificar] Spatios dur

Le spatios dur o non-breaking spaces (spatios que non rumpe le linea) es usate pro separar cosas con un spatio sed sin divider los al fin de un linea. On pote inserer spatios de varie manieras: usante le codice HTML   o con le patrono {{nowrap}}. Usa un spatio dur pro separar mesuras: 19 m (non se divide al fin del linea). (Pro spatios dur in numeros, vide #Numeros, infra).

[modificar] Virgulettas

Usa le virgulettas duple (" ") pro citationes e pro mentionar phrases. Usa le virgulettas simple (' ') pro haber in virgulettas un texto intra virgulettas: "In le phrase 'Maria habeva un libro' le subjecto es Maria". (Sia caute de evitar errores technic).

[modificar] Paragraphos

Scribe paragraphos separate per duo lineas vacue in le pagina de modification (in le articulo apparera como un separation de paragraphos). Divide le texto in paragraphos e considera disveloppar un idea pro cata un. Rememora te de divider le articulo in sectiones pro ordinar melio le ideas. Rememora te de non facer paragraphos troppo longe; si il es necessari tractar un topico plus amplemente, considera facer un altere articulo plus specific, e facer un summario in le articulo original.

[modificar] Listas

Prefere usar listas con bollettas in vice de listas numerate, excepte quando es necessari exprimer un ordine multo specific. Usa listas con bolletas pro le sectiones vide etiam, bibliographia e ligamines externe.

Prefere disveloppar contento in prosa e non in listas. Per exemplo, in un articulo super mathematica, on non solmente deberea menctionar le brancas del mathematica (lista), sed etiam deberea explicar un pauc super cata branca (prosa). Quando il es commode, on pote usar tabulas pro organisar information con multe cosas (p.ex., nomines de presidentes, reges, paises o datos statistic). Al ultime caso, on pote usar listas, specialmente in peciettas o articulos in disveloppamento.

[modificar] Formato wiki

Evita le etiquettas HTML pro formatar texto. Usa in vice le formato wiki.

[modificar] Formulas mathematic

Pro exprimer formulas mathematic, usa LaTex. Non usa imagines pro iste fin.

[modificar] Numeros

Pro evitar errores technic, e confusiones, al scriber numeros prefere usar le patrono {{n}}, que formata automaticmente qualcunque quantitate. Intra le patrono {{n}} on scribe le numeros con puncto decimal e sin separation pro milles. In le articulo, le numero essera formatate secundo le directivas acceptate (Vide #Comma decimal e separator de milles, infra).

Per exemplo, quando tu scribe in le pagina de modification {{n|2500360.2583}}, illo essera monstrate como 2 500 360,2583. Intra le infoboxes on non debe usar le patrono {{n}}, sed semper debe usar un puncto decimal e sin separation (le numero essera formatate automaticmente).

[modificar] Comma decimal e separator de miles

In Wikipedia in interlingua, on debe scriber le numeros con un spatio dur como separator de milles e un comma como separator decimal, exemplo: 25 457 824,25. De iste maniera, on evita confusiones in le usage del puncto o le comma como separatores de milles o decimal. Il es recommendate usar le patrono {{n}} pro formatar automaticmente le numeros (Vide #Numeros, supra).

Rememora te de usar puncto e virgula quando il ha risco de confusion con le comma decimal. Per exemplo in listas (36; 2,5; 2 543,15; 1,5) o punctos cartesian (2,5;3).

[modificar] Unitates de mesura

Usa solmente le Systema International (SI) pro mesuras, e converte nihil a altere systemas, excepte in magnitudes cuje unitates que non pertine al SI es le plus popular:

• In articulos super meteorologia o climate usa grados celsius (°C) in loco de kelvin (K). In articulos super chimia, specialmente super le proprietates de substantias, monstra semper un conversion a kelvin inter parentheses.
• In articulos in general, on pote usar minutas e horas pro describer le tempore. Prefere usar secundas in contextos scientific.
• Le unitates de energia es le joule; usa kilocalorias (kcal [e non Cal]) in articulos super nutrition, sed monstra un conversion a joules intra parentheses.
• Pro volumines, usa litros (L) in contextos non scientific, e usa metros cubic (m³) o centimetros cubic (cm³) pro contextos scientific (optionalmente converte a litros inter parentheses).
• Pro massas, usa kilogrammas (kg), sed il es possibile usar tonnas metric (t) in certe contextos.
• Pro angulos, usa grados sexagesimal (°) o radianes (rad), secundo le contexto.
• Pro areas, usa metros quadrate (m²) o kilometros quadrate (m²), sed non ares (a) ni hectares (ha).
• Le unitate de pression atmospheric es le hectopascal (hPa). Non usa le bar (bar), millibar (mbar), millimetros de mercurio (mmHg), ni atmospheras (atm).

Usa multiplos e submultiplos del unitates del SI quando necessari, e rememora te de usar spatios dur inter le numero e le symbolo.