Monarchia

De Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar a: navigation, cercar
Le coronation de Napoleon I, acto symbolic per qual iste deveniva un monarcha (imperator del franceses).
Portrait del imperator Qianlong, qui regnava «per le gratia del celos» como imperator chinese durante sex decennios (1735-1796).

Un monarchia es un systema de governamento in le qual le capite del stato es un sol individuo, le monarcha (greco: μονάρχης), qui es distincte e plus elevate del alteres (su «subjectos»). In contrasto al situation in republicas, le poter e functiones de iste non retorna periodicamente al populo pro esser delegate a un altere, ma passa de monarcha a monarcha per un principio de succession. On symbolisa sovente le position special del monarcha per su corona, su throno, su sceptro e altere emblemas de iste genere; dunque, on pote parlar de un «succession al corona» o «al throno». Iste transition es normalmente hereditari, ma il existe anque monarchias elective, tanto presente como passate (como Malaysia o le Sacre Imperio Roman). Le poteres del monarcha pote esser absolute (un tal regime es appellate un monarchia absolute, como le Arabia Saudita actual) o limitate per un lege basic o per costume (in qual caso on ha affaire a un monarchia constitutional, como le Svedia actual). In ambe casos, le rolo del monarcha in le governamento pote esser plus o minus large; un monarcha es a veces vermente capite e del governamento e del stato, ma a altere veces su governamento es formate per un altere (denominate secundo le caso prime ministro, vesir, cancellero, shogun...). Quando le constitution garanti que le governamento sia independente e responsabile ante le populo, un monarchia pote ben esser plenmente democratic; unes considera mesmo systemas como le monarchia constitutional de Australia, pro exemplo, como «republicas coronate».

Un monarcha heredita frequentemente le throno de plure statos al mesme vece; in iste caso, on dice que tal statos son in union personal. Il existe pro exemplo un union personal inter le Regno Unite e Canada e le altere regnos del Commonwealth. In tal casos, le monarcha es sovente representate per un delegato special: un vicerege, governator general, dey, etc. Durante le eventual pupillage, infirmitate o dementia de un monarcha, su functiones pote esser complite per un regente.

Il ha plure denominationes o grados de monarchia, secundo le titulo del monarcha (exemplos extante son date in parentheses):

Depiction de tres monarchas: le papa Leon X, le imperator Carolo V e le rege Henrico VIII de Anglaterra. Leon X se reclamava vicario de Christo; Henrico VIII vadeva assumer le titulo de «capite supreme» del Ecclesia de Anglaterra. Tanto Carolo V como Henrico VIII regnava «per le gratia de Deo».

Il ha sovente un relation particular inter monarchia e religion. In multe monarchias, monarchas considerava que illes regnava «per le gratia de Deo» (un stilo usate ancora per le reges e reginas de Grande Britannia e Irlanda del Nord, qui son in mesme tempore governatores supreme del Ecclesia de Anglaterra). Le imperatores japonese tracia lor origines al dea solar Amaterasu, esseva un vece considerate como divin, e son ancora le plus alte autoritate in Shintoismo. Plure dynastias islamic ha reclamate le califato, un stato de preeminentia particular como successores a Mahomet e chef de omne musulmanes. In le Occidente, plure monarchias son directe per representantes del Ecclesia Catholic: illos include hodie le Stato del Citate Vatican (dominio del Papa), le Co-principato de Andorra, e le Soveran Militar Ordine Hospitaler de Sancte Johannes de Jerusalem, de Rhodos e de Malta; e statos de iste typo esseva multo plus commun in Medievo. Usque le principato de Gratiano (seculo 4), le imperatores roman esseva in mesme tempore pontifices maxime, e dunque le prestres le plus importante de Roma.

Vide etiam[modificar | modificar fonte]

:Media:Ia-Monarchia.ogg
Speaker Icon.svg