Gallecia

De Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar a: navigation, cercar
Gallecia es parte rubrice in mapa super.

Gallecia es un communitate autonome espaniol, site al nord-west del Peninsula Iberic. Como territorio, ben que non con le limites administrative actual, Gallecia existe desde le Imperio Roman e usque al seculo XII le regno gallecian includeva le nord del actual Portugal. De facto, le adjectivo "gallecian" es ancora applicate al habitantes del nord de Portugal, appellate per alicun historicos "Galleco-portugese".

Le Gallecia actual limita geographicamente al nord con le mar Cantabric, al sud con Portugal, al west con le oceano Atlantic e al est con le Principato de Asturia e con Leon (provincias de Zamora e Leon). In Gallecia on include etiam le insulas Cíes, le insula de Ons, Cortegada, Arousa, le insulas Sisargas e le de Sálvora e Vionta. Le citate capital de Gallecia es Santiago de Compostela e le population del pais attingeva 2.730.337 in 2001. Gallecia se divide in quatro provincias (A Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra) e le citates le plus grande es Vigo e A Coruña.

Secundo su statuto de autonomia, adoptate in 1981, Gallecia se defini como nationalitate historic, termino recognoscite con le de region in le constitution espaniol de 1978. Assi, como Catalonia e le Pais Basc, Gallecia possede lingua e cultura proprie. Su particularitate cultural e historica lo defini como un nation integrate in le Regno de Espania. Le governamento autonome gallecian ha tunc large competentias e es eligite per le Parlamento de Gallecia.

Le linguas de Gallecia[modificar | modificar fonte]

Le communitate autonome de Gallecia ha duo linguas official: le galleco e le castiliano. Officialmente, le galleco es un lingua autonome del portugese, sed iste es largemente comprehensibile per le majoria del gallecos. Typologicamente, galleco e portugese es multo proxime e illos face parte del mesme gruppo linguistic intra le familia del linguas romanic. Ergo le galleco es, como le castiliano e le portugese, un lingua indoeuropee proveniente del latino. Plus de 70% del population in Gallecia ha le galleco como lingua materne, al minus 60% la parla habitualmente e plus de 90% la comprehende. Nonobstante, minus de 40% del population sape scriber in galleco. Illo es debite al prohibition de scriber iste lingua durante le dictatura del General Franco (inter 1936 e 1975). In consequentia, multe gallecianos ancora es analphabete hodie in lor proprie lingua. Mesmo post le fin del dictatura e del prohibitiones, le uso public e formal del gallego non ha essite satis incoragiate per le successive governamentos gallecian. Tamen, le galleco es le lingua habitual del administration gallecian, del parlamento e del universitate. Il ha un catena de television in galleco e differente radios e jornales usa iste lingua. Le apprentissage del galleco es obligatori in le establimentos educative. Ultra illo, al minus duo disciplinas debe esser inseniate in iste lingua in le scholas primari. Malgrado tote illo, le numero de parlatores de galleco non cessa de diminuer.

Le galleco se parla in tote le Communitate Autonome de Gallecia, sed anque in territorios vicin del occidente del Principato de Asturias (region Navia-Eo) e del Communitate Autonome de Castilia-Leon (regiones del Bierzo e del Portelas in le provincias de Leon e Zamora). In le Communitate Autonome de Extremadura, il ha un enclave de lingua gallecian in le Valle del Xálima (nord-west del provincia de Cáceres).