Taxa

De Wikipedia, le encyclopedia libere
Saltar a: navigation, cercar
Timbros postal de Romania del seculos 20 e 21. Le tarifa postal es un taxa sur le uso de un servicio public.

Un taxa (ab (latino): taxo, "ration") es un carga financiari o altere imposto ponite sur un pagator de taxas (un individuo o un persona legal) per un stato o un de su divisiones administrative. Il habe duo typos de taxas: taxas directe, que esse extrahite directemente del persona o proprietate taxate (como un taxa de receptas); e taxas indirecte, un taxa colligite per un intermedio (como un boteca) sur su proprie transactiones; o le intermedio o le consumitor pote pagar le taxa. In le lege del nation de Canada, un causa legal de 1930[1] creava un definition legal que servi a describer taxas in le era moderne:

  • es exigibile per fortia del lege;
  • es imponite del autoritate del legislatura;
  • es levate per un corpore public; e
  • es intendite pro un proposito public.

Hodie, taxas esse generalmente pagate con numerario; historicamente, un taxation poteva esser pagate con labor (nominate corvée) o per pagar alcun portion del benes create (como le decima historic). Taxation esse le forma principal de receptas pro governamentos; pro isto, le evasion de taxas esse casi semper un crimine. Le idea de taxation esse tam integral al idea del governamento que in plure linguas le parola de pagator de taxas esse un synonymo o aun le sol parola pro citatano.

Historia[modificar | modificar fonte]

Frontispicio del Wealth of Nations per Adam Smith, un opera financial seminal de 1776.

Le prime systema de taxation recordate esseva in Egypto ancian circa 3000 aEC, in le prime dynastia. Le duo typos de taxation esseva le corvée e le decima. Le corvée esseva labora mandate al stato per paisanos qui esseva troppo paupere que paga taxation in altere formas; vero, le parola pro labor in le lingua egyptian ancian esseva un synonimo pro taxation. Contos de iste era documenta que le pharaon viagiava inter su nation cata duo annos, colligiente un decima del populo. Taxation esseva describeva in le biblia: "Quando le recolta arrive, dona un quinto al pharaon; le altere quarte quintos, vos pote tener pro seminar le campos o como alimento pro vostre ipse, e vostre casas e vostre filios."[2]

In le imperio persian, Darius I de Persia creava un systema de taxation proportional in 500 aEC. Le systema darian de taxation esseva adaptate a cata satrapea (area ducite per un satrape). In annos differente, le imperio habeva inter 20 e 30 satrapias; le satrapia esseva taxate per su productivitate, e le satrapes habeva le responsibilitate que colliger e pagar le imperator, post que deducer su expensas. Le quantitates demandate esseva basate in su production economic. Per exemplo, Babylon, habeva que pagar un mil de talentos de argento e quatre menses de alimento pro le armea. India, un provincia cognoscite pro su auro, habeva que pagar in pulvere auree equal a 4'680 talentos de argento. Egypto habeva que pagar 120'000 mensuras de grana con 700 talentos de argento. Le modos de su collection esseva lassate al satrape, que le donava poter economic e politic.

In le medieveo in Europa, taxation prendeva un rolo secundari como un fonte de receptas governmental; le registros non existeva. In su loco, receptas esseva ganiate per vender derectos, de monopolias (como le gabelle, un taxa sur sal in Francia), e interprisas national. Postea, le principe taxa imponite esseva un taxa sur proprietate, como campos e bestias - per exemplo, in 1086, le libro de Domesday documenta le rationes de taxation mandate per William I de Anglaterra. In China, ben que le influentias de legalistas e modernistas contra le scopos de confucianistas e taoistas causava revolutions periodic, il habeva un thema central - un monopolia sur sal, post que le rebellion de An Lushan usque le seculo 20.

Taxas per capite deveniva plus commun in le seculos 17 e 18, specialmente pro pagar le expensas guerras. Charles I de Anglaterra cargava un taxa de capite in 1641 pro pagar le salarios del armea. Louis XIV de Francia cargava un taxa de capite de 1695 a 1699 pro financiar le Guerra del Liga de Augsburg. Ambe taxas pote esser considerate formas de taxation progressive, proque le duo taxas esseva imponite per rango o classe; rangos e classes alte pagava plus que rangos e classas basse.

In 1776, philosophoro e economista scotese Adam Smith publicava The Wealth of Nations ((anglese): "Le Opulentia de Nationes"), un opera seminal in le studia de economica. Smith postulava que le stato debeva sequer quatre scopos con ulle systema de taxation: proportionalitate, que le majoritate del onere del taxation es pagate per illes qui pote pagarlo; transparentia, que on pote calcular quanto on debe pagar; convenientia, que le modos e amontas del taxation non esse troppo onere al pagator; e efficientia, que le collection del taxas non debe incurrer expensas excessive. Il esseva credite con le taxa progressive, e su libro influentiava le leges del Statos Unite, Grande Britannia, e le Republica Francese. Iste libro vero es influential hodie sur le creation e direction de systemas financial.

Functiones[modificar | modificar fonte]

Taxas have cinque functiones basic: fiscal, redistrubitive o social, regulatori, stimulative, e statistic.

Principalmente, taxas servi scopos fiscal: un governamento impone un taxa pro ganar moneta. Ben que il habe altere modos de ganaiar moneta, taxation esse le forma principal de seculos recente.

Secunde, taxas servi scopos redistributive o social. Taxas progressive basate in capacitate de pagar, e beneficios basate in necesitate, habe le effecto que (generalmente) mover moneta del plus ric al plus parve, que ameliora inequalitates de opulentia.

Tertie, taxas habe scopos regulatori, pro promover le politica economic de un nation. Pro exemplo, taxas de vender pote esser usate pro combatter inflation per disincoragiar compras de luxo.

Quarte, taxas pote facer functiones stimulative, specialmente in certe processos economics. On pote crear incentivos positive (per crear exemptiones e creditos) o negative (per imponer taxas nove que alcun gruppos non ha que pagar).

Finalmente, taxas habe usos statistic. Como un exemplo, taxas sur salarios esse utilisate pro estimar disoccupation

Rationes[modificar | modificar fonte]

On pote dicer que il ha quatre typos de rationes de taxas.

Un taxa fixate esse un taxa con un sol ration que esse pagate per anno, per vendita, o per uso. Per exemplo, in le Regno Unite, il ha un taxa sur televisiones de color al ration £145.50 per anno (in 2013). Taxas fixate es sovente hypothecate (dedicate a un scopo specific) a un expensa limitate; in iste exemplo, le taxa paga pro le infrastructura televisori, e le operation del canales public in le Regno Unite.

Un taxa proportional esse un taxa cuje ration esse fixate, nonobstante le amonta taxate. Per exemplo, le citate de Kansas City, Missouri ha un taxa sur salarios al ration de 1% (in 2013). Taxas proportional esse usate pro su simplicitate.

Un taxa progressive esse un taxa cuje ration aumenta como le amonta taxate aumenta. Per exemplo, in le taxa de receptas de Francia currente (2013), le ration aumenta de un base de 0.0% a un maximo de 41%. Se usa taxas progressive pro scopos de proportionalitate, specialmente con taxas de receptas.

Un taxa regressive esse un taxa que diminue como le amonta taxate augmenta. Per exemplo, le taxa de FICA in le Statos Unite esse 6.2% de salarios, usque a un "base salarari"; le amonta que excede iste base non esse taxate, que diminue le ration effective. Taxas regressive es assatis rar.

Typos de taxa[modificar | modificar fonte]

  • Derecto: Un derecto pote esser considerate un typo de taxa, pagate per uso e non per valor.
    • Licentias: Alcun activitates pote requirer un liscentia, e iste licentias pote requirer un derecto pro obtener los.
    • Pedage: Un pedage esse un taxa pro un viage in un strata specific.
    • Taxa de capite: Un derecto pagate per cata cititano, indifferente de su capacitate de pagar.
    • Taxa de transaction: Un derecto pagate per cata transaction financiari.
    • Taxa de votar: Un derecto pagate pro votar in electiones public.
  • Tarifa: Un tarifa esse pagate pro transportar un ben a traverso de un bordo politic. Tarifas esse usate per governamentos pro disincoragiar commercios.
  • Taxa de receptas: Un portion del receptas de un persona o un firma. Iste typo de taxation es sovente pagate quando ganiate; al fin del anno financiari, un declaration de taxation es submittite al governamento pro adjutar le amonta pagate al amonta debite (o per pagar un taxa final, si non pagava bastante; o per reciper un reimbursamento de taxas, si troppo esseva pagate).
    • Taxa de ganios in capital: Ganios in capital refere al differentia in le precio de comprar e le precio de vender; le ganio esse considerate un forma de recepta.
  • Taxa de proprietate: Un taxa pagate pro posseder un ben.
    • Taxa de donos: Pro evitar le usage de donos como un forma de evasion de taxas, un taxa es sovente levate sur donos.
    • Taxa de expatriation: Un taxa final pagate quando un persona renuncia su citatania.
    • Taxa de luxo: Un taxa imponite sur un ben que non esse considerate requirite, como un opera artistic.
    • Taxa de opulentia: Un taxa sur le opulentia (possessiones minus obligationes).
  • Taxa de vender: Un taxa pagate pro vender (o comprar) un ben o servicio.
    • "Taxa de pecatto": Un taxa imponite sur un ben o servicio que non esse prohibite ma que es considerate que augmentar le expensas del govermanmento; como alcohol, automobiles, e tabaco. Un taxa de pecatto es sovente hypothecate pro contrariar le expensas governmental e social del ben. Per exemplo, un taxa sur automobiles es sovente hypothecate al expensas del construction de stratas.
    • Taxa de valor addite: Un variation del taxas de vender, in que un producitor sol paga un taxa pro le differentia in que il pagava pro un ben, e le ration pro que il vendeva le ben meliorate.

Referentias[modificar | modificar fonte]

  1. (anglese) Lawson v. Interior Tree Fruit and Vegetables Committee of Direction, 16 de februario 1930
  2. Genesis 47:24

Vide etiam[modificar | modificar fonte]