Imperio Achemenide
| Imperio Achemenide | |
| Nomine native | 𐎧𐏁𐏂 |
|---|---|
| Classe | stato preterite[*], historical period[*] |
| Pais | Medo-Persia[*] |
| Capital | Babylon[*], Pasargadae[*], Persepolis[*], Susa[*], Ecbatana[*] |
| Population | 17 000 000, 35 000 000 |
| Area | 5 500 000 km² |
| Coordinatas | 32°N, 43°E |
| Valuta | Persian daric[*], siglos[*] |
| Wikimedia Commons Category Achaemenid Empire | |
Le Imperio Achemenide[lower-alpha 1] (𐎧𐏁𐏂𐎶, Xšāça, traduction literal: 'Le Imperio'[3] o 'Le Regno'[4]) esseva un antique imperio iranian fundate per Cyro le Grande del dynastia achemenide in 550 a.Chr. In su apogeo, su extension territorial esseva approximatemente 5,5 milliones de kilometros quadrate, faciente de illo le imperio le plus grande de su tempore. Basate in le alteplano iranian, illo se extendeva del Balcanes e Cyrenaica in le west usque al Valle del Indo in le est, includente Anatolia, Cypro, Mesopotamia, le Levante, le Caucaso del Sud, partes de Arabia Oriental, e grande partes de Asia Central.[5][6][7]
Verso le 7e seculo a.Chr., le region de Persis, situate in le parte sud-occidental del alteplano iranian, habeva essite colonisate per le populo persa.[8] De Persis, Cyro se levava e vinceva le Media, Lydia, e le Imperio Neo-Babylonic, marcante assi le stabilimento de un nove entitate imperial in le Antique Oriente Proxime. Ben que su conquestas esseva largemente succedite in le majoritate del regiones, le tentativas del Imperio Achemenide de expander se in Grecia se monstrava extrememente difficile durante decennios de guerras e multiple reges, resultante ultimemente in su defaite in le Grecia continental.
In 330 a.Chr., in medio de un campania militar grec que comenciava in 336 a.Chr., le Imperio Achemenide esseva conquirite in su totalitate per Alexandro le Grande, qui lo annexava a su Imperio Macedonic.[9][6] Post le morte de Alexandro, que marcava le initio del periodo hellenistic in 323 a.Chr., le majoritate del territorios del ancian Imperio Achemenide passava sub le dominio del Imperio Seleucida e del Regno Ptolemaic. Quasi un seculo plus tarde, le elites iranian in le alteplano central recuperava con successo le poter del seleucidas e stabiliva le Imperio Parthic, que existeva durante quasi medie millennio ante de esser succedite per le iranian Imperio Sassanide.[8]
In le era moderne, le Imperio Achemenide ha essite recognoscite pro su bureaucratia e administration centralisate; su politica multicultural e tolerantia religiose, specialmente sub Cyro; su complexe de projectos de infrastructura, tal como le Via Regal e un systema postal organisate; le uso de linguas official (persa e arameo imperial) a transverso de su territorios; e le developpamento de un servicio civil e un grande e professional armea e marina. Multe de iste systemas esseva adoptate e expandite per imperios posterior in le mundo greco-roman e ultra.
Notas
[modificar | modificar fonte]Referentias
- 1 2 Lavan, Payne & Weisweiler 2016, p. 17.
- ↑ Brosius 2020, p. 1.
- ↑ (30 de martio 2012) "The Achaemenid Persian Empire (550–330 bce)", The Oxford Handbook of Iranian History, 120–141. doi:10.1093/oxfordhb/9780199732159.013.0005. ISBN: 978-0-19-973215-9. “Ben que le persas e medos compartiva le domination e alteres esseva placiate in positiones importante, le achemenides non poteva provider un nomine pro lor stato multinational. Nihilominus, illes se refereva a illo como Khshassa, 'le Imperio'.”
- ↑ (30 de martio 1954) Old Persian: grammar, texts, lexicon. American Oriental Society, 181. ISBN: 978-0-940490-33-8.
- ↑ “East-West Orientation of Historical Empires and Modern States” (26 de augusto 2006). Journal of World-Systems Research: 219–229. doi:.
- 1 2 “Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600 B.C. to 600 A.D.” (30 de martio 1979). Social Science History 3 (3/4): 115–138. doi:.
- ↑ (2020) The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience (in anglese). Oxford University Press, 92–94. ISBN: 978-0-19-977311-4.
- 1 2 (2005) Encyclopedia of the Ancient Greek World. Infobase Publishing, 256. ISBN: 978-0-8160-5722-1.
- ↑ Wilcken (1967). Alexander the Great. W.W. Norton & Company, 146. ISBN: 978-0-393-00381-9.
Bibliographia
[modificar | modificar fonte]- (2020) A History of Ancient Persia: The Achaemenid Empire. John Wiley & Sons. ISBN: 978-1-4443-5092-0.
- (2016) "Cosmopolitan Politics: The Assimilation and Subordination of Elite Cultures", Cosmopolitanism and Empire: Universal Rulers, Local Elites, and Cultural Integration in the Ancient Near East and Mediterranean, 1–28. doi:10.1093/acprof:oso/9780190465667.003.0001. ISBN: 978-0-19-046566-7.
- Imperio achemenide
- Historia de Iran
- Paises in Africa antique
- Ancian monarchias de Iran
- Ancian monarchias de Africa
- Ancian monarchias de Europa
- Ancian imperios transcontinental
- Historia de Europa Oriental
- Historia de Africa del Nord
- Historia de Asia del Sud
- Antique Oriente Proxime
- Historia del zoroastrismo
- Paises del Etate de Ferro in Asia
- Paises del Etate de Ferro in Europa
- Monarchia in Persia e Iran
- Patronymicos
- Antique imperios