Adûnaic
| Adûnaic | |
|---|---|
| instantia de: | lingua de fiction, a priori language[*] |
| parte de: | languages constructed by J. R. R. Tolkien[*] |
| Scriptura: | Tengwar, alphabeto latin |
| Phylogenese: |
|
| Statuto official | |
| Codices de position | |
| ISO 639-3 | valor sin valor |
| IETF ID | sin valor |
Adûnaic (o Númenórean) ("lingua del West") es un del linguas ficticie concipite per J. R. R. Tolkien pro su obras de phantasia.
Un del linguas de Arda in le legendarium de Terra Medie de Tolkien, Adûnaic esseva parlate per le Homines de Númenor durante le Secunde Etate. Per le tempore del Guerra del Anello al fin del Tercie Etate, illo se habeva disveloppate in le lingua commun o Westron.
Historia ficticie
[modificar | modificar fonte]Adûnaic esseva inventate per le prime Homines quando illos se despertava in Hildórien. Illo esseva le lingua de Númenor,[1] e post su destruction in le Akallabêth, le "lingua native" del populo de Elendil in le regnos de Arnor e Gondor in le west de Terra Medie, ben que illos usualmente parlava le lingua elvish Sindarin. Per le tempore del Guerra del Anello, illo se habeva disveloppate in le lingua commun o Westron.[2] Tolkien appellava Adûnaic "le lingua del Númenóreanos culturalmente e politicamente influente."[3]
Concepto e creation
[modificar | modificar fonte]- Plus information: Númenor
Ben que Tolkien creava multo poc parolas original in Adûnaic, principalmente nomines, le lingua servi a su concepto como le ancestro de un lingua franca pro Terra Medie, Westron, un lingua compartite pro multe differente populos.[3]
Tolkien concipiva Adûnaic (o Númenórean), le lingua parlate in Númenor, poco post le Secunde Guerra Mundial, e donc circa le tempore quando illo completava Le Senior del Anellos, ma ante que ille scribeva le information de fundo linguistic del Appendices. Adûnaic es intendite como le lingua de que Westron (anque appellate Adûni) es derivate. Isto addeva un profunditate de disveloppamento historic al linguas human. Adûnaic esseva intendite a haber un "legiermente saporo semitic".[4] Su disveloppamento comenciava con su obra de 1945 The Notion Club Papers. Es ibi que le exemplo plus extense del lingua se trova, revelate a un del (del die moderne) protagonistas, Lowdham, in un sonio visionary de Atlantis. Su grammatica es delineate in le incomplete "Rapporto de Lowdham sur le Lingua Adunaic", includite in Sauron Defeated.[4]
Tolkien remaneva indecise si le lingua del Homines de Númenor deberea esser derivate del lingua human original (como in Adûnaic), o si illo deberea esser derivate de "le Noldorin Elvish" (i.e. Quenya) in vice.[5] In The Lost Road and Other Writings es implyite que le Númenóreanos parlava Quenya, e que Sauron, odiant tote le cosas Elvish, inseniava al Númenóreanos le ancian lingua human que illos mesme habeva oblidate.[6]
Phonologia
[modificar | modificar fonte]Le phonologia es como seque:[4]
Labial Dental Alveolar Palatal Velar Glottal Occlusive p b t d k ɡ Fricative f θ s z x h Nasal m n ŋ Trillante r Approximante l j w
Frontal Posterior Fermate i iː u uː Medio-fermate eː1 oː1 Aperte a aː
1Adûnaic es fundamentalmente un lingua de tres vocales, con un distinction de longitude; le eː e oː longe es derivate del diphthongos aj e aw, como es le caso in hebraico e in le major parte de dialectos arabe, in accordo con le saporo semitic que Tolkien intendeva pro ambe Adûnaic e Khuzdul, que influentiava lo.
Grammatica
[modificar | modificar fonte]Le major parte del information re le grammatica de Adûnaic proveni de un typoscripto incomplete Rapporto de Lowdham sur le Lingua Adunaic, scribite per Tolkien pro accompaniar The Notion Club Papers.[4] Le reporto discute phonologia e processos morphologic in alicun detalio, e comencia a discuter nomines, ma se interrumpe ante dir multo re verbos, altere partes del discurso o le grammatica in su totalitate. Il pare que Tolkien abandonava le labor sur le lingua post scriber iste portion del Reporto, e nunquam returnava a illo.[4]
Nomines
[modificar | modificar fonte]Le major parte del nomines Adûnaic es triconsonantal, ma il ha un numero de nomines biconsonantal tamben. Le nomines pote esser dividite in tres declinationes, appellate Forte I, Forte II e Debile. Le duo declinationes forte forma lor varie casos per modificar le ultime vocal, similmente al anglese man/men. Le declination debile forma su casos per appender un suffixo.[4]: 413–440
Il ha tres numeros, singular, plural e dual. Dual es usate principalmente pro "pares natural", como oculos e calciatos. Il ha tres casos, Normal, Subjective e Objective. Le caso Subjective es usate como le subjecto de un verbo. Le caso Objective es usate solo in expressiones composite e appare solo in le singular. Le caso Normal es usate in tote le altere circumstantias, como le objecto de un verbo.[4]
Exemplos de declinationes:
| Forte I | Forte II | Debile | |
|---|---|---|---|
| Signification | casa | mar | fortia |
| Singular Normal | zadan | azra | abār |
| Singular Subjective | zadān | azrā | abārā |
| Singular Objective | zadun | azru | abāru |
| Dual Normal | zadnat | azrāt, azrat | abārat |
| Dual Subjective | zadnāt | azrāt | abārāt |
| Plural Normal | zadīn | azrī | abārī |
| Plural Subjective | zadīna | azrīya | abārīya |
Texto de exemplo
[modificar | modificar fonte]- Plus information: The Notion Club Papers
Iste texto Adûnaic, parte del conto del Cadita de Númenor, appare in The Notion Club Papers. Illo es fragmentari proque illo appareva in un sonio al personage del conto quadro de Tolkien Lowdham, e es solo partialmente traducite per ille proque ille non cognosceva le lingua. Parolas in nigretto non es traducite al puncto in le texto ubi le traduction es prime date, ma lor traduction es date plus tarde in le historia.[4]
Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear Patrono:Interlinear
Referentias
[modificar | modificar fonte]Ligamines externe
[modificar | modificar fonte]- Adûnaic – le vernacular de Númenor. Ardalambion. Archivo del original create le 15 de maio 2013. Recuperate le 10 de julio 2026.
- Andreas Moehn – Guida de Lalaith al Grammatica de Adûnaic
- Ni-bitha Adûnâyê de Thorsten Renk
- Adûnaic de Almavarno in italiano (Archivate 2019-04-20 al Wayback Machine)
Patrono:Linguas de Terra Medie Patrono:Terra Medie Patrono:Linguas construite